INSPIRATIE

Ter inspiratie bij je meditatiepraktijk hebben we een aantal boeken geselecteerd. Onder de lijst vind je enkele persoonlijke boekbesprekingen.

Literatuurlijst

Kick Bras, Mystiek Leven, Levenslessen in mystieke teksten, Abdij van Berne, 2011, 208 pp.
Wil Derksen, Gezegend leven, Lannoo 2007, 140 pp.
Meister Eckhart: see website: https://www.eckhartsociety.org/
Anselm Grün, Voluit leven – dagboek voor de ziel, Kok 2015, 392 pp.
Dag Hammarskjöld, Merkstenen, Ten Have 2004, 175 pp.
Aldous Huxley, Eeuwige wijsheid, Servire 2004, 318 pp.
Willigis Jäger, Elke golf is de zee, Asoka, 2003, 205 pp.
Willigis Jäger, Over de liefde, Asoka 2010, 134 pp.
Willigis Jäger, Eeuwige wijsheid, Asoka 2011, 141 pp.
Thomas Keating, Open Geest Open Hart, Basiswerk meditatief gebed. Halewijn/Adveniat, 2017, 204 pp.
Thomas Keating, Wereld zonder einde, Reflecties op mijn leven als monnik. Uitgeverij Kok Utrecht, 2017, 183 pp.
John Main, Word into Silence, Canterbury Press Norwich, 2006, 96 pp.
John Main, Moment of Christ, Canterbury Press Norwich, 2010, 128 pp.
John Main, The way of unknowing, Canterbury Press Norwich, 2006, 2012, 144 pp.
John Main, Fully Alive, Orbis Books, 2014, 98 pp.
Thomas Merton, Zaden van contemplatie, Damon, 2015
Henry Nouwen, Eindelijk thuis, Terra-Lannoo, 2011, 160 pp.
Henri Nouwen, Een parel in Gods ogen, Lannoo 2005, 124 pp.
Henri Nouwen, De woestijn zal bloeien, Lannoo 1988, 96 pp.
Miek Pot, De grote stilte, Ten Have 2008, 138 pp.
Charlotte Rørth, De dag dat ik Jezus ontmoette; Bekentenissen van een moderne ongelovige,
Wereldbibliotheek 2017 (originele uitgave in het Deens, 2015)
John Martin Sahajananda, You are the light, Rediscovering the Eastern Jesus, Saccidananda Ashram, 224 pp.
John Martin Sahajananda, The four o´clock talks, Discussions with John Martin Sahajananda, compiled by Carrie Lock, Saccidananda Ashram, 2007, 238 pp.
Benoit Standaert, Spiritualiteit als levenskunst, Lannoo, 2018, 320 pp.
Elisabeth West, Gelukkig zijn hier en nu, Carmelitana 2002 132 pp.
Ria Weijens en Diet van Borselen, Scheppende Overgave, Naar een levenskunst van dienstbaarheid en creativiteit, Carmelitana Gent, 2013, 170 pp.
Jeroen Witkam, Ga de stilte in en word vrij, Asoka, 2016
H.J. Witteveen, Tot de Ene, Ankh-Hermes 2006, 188 pp.
Handboek Christelijke Meditatie, diverse auteurs, Boekencentrum, 2015, 302 pp.

* * *

 

Persoonlijke boekbesprekingen

Henri Nouwen, Eindelijk thuis, gedachten bij Rembrandts schilderij ‘De terugkeer van de verloren zoon’
Door: Bart van Soest

Henri Nouwen was priester en psycholoog, doceerde aan vele universiteiten tot hij zich helemaal inzette voor de gehandicapte medemens. Hij schreef talloze boeken, vooral gekenmerkt door introspectie en zelfreflectie.
‘Eindelijk thuis’ is zijn meest gelezen en ook bekroonde boek. Het is nog verkrijgbaar als tweedehands in oude drukken, maar ook in nieuwe druk, zowel paperback als hardcover, en ook als e-book. (zie bijv. Bol.com)
In ‘Eindelijk thuis’ gaat Henri Nouwen diep in op de drie centrale figuren uit het Bijbelse verhaal van de Verloren Zoon (Luc 15). Hij doet dit aan de hand van Rembrandts schilderij, waarschijnlijk gemaakt in 1668 vlak voor zijn dood.
De Vader is God, met de linkerhand van een vader en de rechterhand van een moeder. Henri Nouwen probeert zich te verplaatsen in de houding, het gedrag en de beleving van die Vader en vraagt zich af in welke mate hij en ieder mens zo’n houding tegenover een verloren zoon, tegenover verdriet, kan innemen en verwachtingsvol kan blijven hopen en uitzien en bij terugkeer geen verwijt maakt maar oprecht blij is.
Hetzelfde geldt voor de jongste zoon, die de erfenis van zijn vader opeist en verdwijnt, alles er doorheen jaagt en dan berooid terugkeert, vol schaamte. Hoe vaak zet je zelf verkeerde stappen en op welke wijze keer je op je schreden terug?
En de oudste zoon: levend naar de wet, heel erg zuiver op de graat, maar o wee wanneer de jongste zoon in zijn ogen op misplaatste wijze wordt binnengehaald. Hoe ga je zelf er mee om als je je verongelijkt voelt?
Drie keer de kans om in je denken en doen te verharden bij geleden onrecht en mislukking. Drie keer wordt de kans geboden en gegrepen om de kant van het hart te kiezen.
Met deze drie voorbeelden wordt je tot bezinning gebracht: hoe vaak verharden we en hoe vaak weten we de weg van het hart te vinden? Henri Nouwen stelt dat je het verhaal van de Verloren Zoon als de Bijbel in een notendop mag zien. In dit boek maakt hij dat waar.
De meditatiegroep Leersum heeft dit boek in de loop van meer dan een jaar samen gelezen en besproken, steeds een stukje na iedere meditatiebijeenkomst. Van harte aanbevolen!

* * *

Willigis Jäger, ‘Eeuwige wijsheid’ en ‘Elke Golf is de Zee’
Door: Marian Campen

De boeken “Eeuwige wijsheid” en “Elke Golf is de Zee” zijn geschreven door Willigis Jäger. Hij is een Benedictijner monnik en zenmeester en medeoprichter van het meditatie- en cursuscentrum “Benediktushof” in Holzkirchen/Würzburg.
Willigis Jäger nodigt in deze boeken iedereen uit, met respect voor elke traditie, op zoek te gaan naar het hart van de mystieke ervaring, zonder de eigen religieuze wortels te verloochenen.
Er is maar één werkelijkheid die duizenden namen heeft, aldus de auteur: al zijn er verschillende vormen, toch is de weg in wezen één.
Willigis Jäger zoekt tevens naar manieren om het oneindige kapitaal, dat ons “om niet” toevalt in de diepe stilte en intimiteit van de eenheidservaring, te kunnen integreren in het dagelijkse leven. Hoe kunnen we dienende, liefdevolle mensen worden?
De auteur ziet God niet als een schepper van een andere wereld, maar als eenheid van zijn en niet-zijn, waarbij er geen scheiding tussen God en de wereld is.
Wat wij God noemen, wordt als de ene werkelijkheid gezien die zich in vele gestalten aan ons voordoet, maar steeds dezelfde blijft. Zij is als de zee die zich in duizendvoudige golfslag openbaart, maar altijd hetzelfde water blijft.
Bestaande religieuze voorstellingen worden niet betwist, niemand hoeft te worden overtuigd. Niets wordt absoluut gesteld. Willigis Jäger probeert enkel oude waarheden in een ander licht te laten zien. De achtergrond van de spiritualiteit die hij tracht door te geven is: religie is ons leven en de voltrekking van het leven is de eigenlijke religie. God wil niet vereerd, maar geleefd worden.
Beide boeken zijn het lezen meer dan waard. Maar zelf houd ik het meest van het boek “Eeuwige wijsheid”.
* * *

Thomas Keating, Open geest, open hart
Door: Joost van Buuren

Ik mediteer al een jaar of zeven. En heb intussen best aardig wat boeken en boekjes gelezen over spiritualiteit en meditatie. Onlangs kocht ik de Nederlandse en geactualiseerde uitgave van Open Mind Open Heart van de trappist Thomas Keating (1923- ), voor het eerst gepubliceerd in 1986 en vertaald als Open geest Open Hart. Ik leg graag uit wat ik zo bijzonder vind aan dit boek.
Thomas Keating beschrijft in dit boek heel helder en systematisch de methode van Centering Prayer. Het is een vorm van stil innerlijk gebed dat in vrijwel alles overeenkomt met wat wij van John Main en Brother John Martin hebben geleerd. Ik zou zeggen: tot en met de aanbeveling twee maal per dag 20 – 30 minuten te mediteren. Het doel van Centering Prayer is contemplatie die hij definieert als: de ontwikkeling van iemands relatie met Christus tot het punt verenigd te zijn boven woorden, gedachten en gevoelens uit. De methode wil de obstakels voor een leven geïnspireerd door de Heilige Geest uit de weg ruimen.
Het boekje legt in het bijzonder nadruk op de praktijk van het meditatief gebed. Naast een beschrijving van de methode is er ook veel ruimte voor de beantwoording van vragen van mediteerders. Keating gaat in drie hoofdstukken diep in op vijf verschillende soorten gedachten die tijdens de meditatie afleiden van de innerlijke stilte. Voor die gedachten heeft hij allerlei vergelijkingen. Bijvoorbeeld bootjes op een rivier waarbij de rivier ons bewustzijn is, of de troebeling in verse wijn. De mantra noemt hij het heilig woord. Dat woord zeg je om in te stemmen met de aanwezigheid van God. Het is al het ware zeggen: Vader, welkom, hier ben ik. Als het bewustzijn de wijn is, is de mantra een middel waarmee de wijn van troebeling (gedachten) wordt ontdaan. Ben je in diepe stilte dan is het niet nodig het heilig woord nog te denken. Uiteindelijk laat je alle gedachten los, ook die aan de mantra.
Ook de psychotherapeutische werking, heling door Centering Prayer, komt aan de orde: het onbewuste leegmaken. Keating zegt indringende dingen over verwerking van oude pijn, en het omgaan met heftige emoties, zowel in de tijd van het stille gebed als in het dagelijks leven. Voor dat laatste stelt hij het verwelkomende gebed voor in drie stappen: concentreer je en stap binnen in wat je lichamelijk voelt, verwelkom het gevoel en omhels de Heilige Geest dankend voor wat je ervaart, en laat het dan los. Loslaten betekent in de ervaring gaan staan, niet in een boog erom heen gaan of ervan weglopen.
Ook Keating zegt, dat je de belangrijkste resultaten van Centering Prayer niet merkt in het gebed zelf. maar in je dagelijks leven waarin de vruchten van de Geest zichtbaar worden. Maar ook benadrukt hij dat we niet mediteren omdat we iets verwachten, om op resultaat uit te zijn. Hij laat zien, dat meditatie er voor iedereen is, maar dat de ervaringen per persoon sterk kunnen verschillen.
Als je al die interessante ervaringen met Centering Prayer op je in hebt laten werken, verrast het boek aan het eind met vier instructieve bijvoegsels die nog veel toevoegen. Zij zijn bedoeld om de essentie van het gelezene nog weer in herinnering te brengen: misschien om ze te gebruiken in de groepsmeditatie.
Een boek dat de meditatiepraktijk sterk onderbouwt!
* * *

Charlotte Rørth, De dag dat ik Jezus ontmoette; Bekentenissen van een moderne ongelovige
Door: Joost van Buuren

Gelovende christenen spreken er over: Jezus ontmoet hebben. Zo’n ontmoeting kan allerlei vormen aannemen. Voor mij zou het bijvoorbeeld kunnen betekenen dat plotseling in lectio divina van een Bijbelgedeelte een uitspraak van Hem een heel persoonlijke betekenis krijgt. Een woord dat je hart raakt en beklijft. Maar aan de Deense journaliste Charlotte Rørth verschijnt Jezus op een heel directe, lichamelijke, manier. Dat gebeurt in de Sacra Capilla del Salvador in Úbeda, Andalusië in 2008. Die ontmoeting raakt haar, zegt zij, dieper dan de verliefdheid op een man. Eerder is het verliefdheid op het leven. Maar het is in zijn effecten niet allemaal vreugdevol. Ze voelt dat de man die zij ontmoet heeft, Jezus, haar onvoorwaardelijk liefheeft. Het roept een verlangen en emoties op die zij niet meer kan weg redeneren, al probeert ze het nog zo hard. Ze is geheel van stuk, denkt soms: ben ik gek geworden? Ze gaat op zoek bij academische wetenschappers : is het medisch, psychologisch of psychiatrisch te verklaren? Al gauw komt zij in aanraking met klassieke en hedendaagse auteurs op het gebied van de mystiek, een gebied waar zij aanvankelijk niets van wist. Ze komt het werk van de Heilige Johannes van het Kruis tegen. Johannes is bij uitstek de mysticus van liefde en van pijn en ook een groot geestelijk begeleider van kloosterlingen in zijn tijd (Spanje, einde 16e eeuw ). Bijzonder is dat Úbeda, waar haar ontmoeting met Jezus plaats had, ook de plaats is waar Johannes in 1591 is gestorven. Zij begrijpt dat wat haar is overkomen heel bijzonder, maar niet uniek is. Zij begint veel gebeurtenissen , bijv. wat Paulus overkwam op de weg naar Damascus, en veel Bijbelse (het Hooglied) en geloofstaal met andere ogen te zien. Zij begrijpt steeds meer. Daarin neemt zij de lezer, gelovig of niet, op een boeiende manier mee. Tenslotte stemt zij in met uitspraken (van Cynthia Bourgeault) als ‘het Koninkrijk van de God is in jou’.’ Je moet de wereld met zijn ogen zien en daarom moet hij natuurlijk binnen in ons zijn’. Dat zijn ook inzichten die wij als mediteerders mee hebben gekregen van John Martin Sahajananda.
Een mooi boek, een pageturner!